Pensioenwarboel

sparenIn DFT Avond staat eindelijk mijn dubbelinterview (premium) met Robin Fransman en Lans Bovenberg. Morgenochtend verschijnt een ingekorte versie in de papieren krant. En wie een beetje goed oplet ziet dat beide heren met open jasjes op een terras zitten.

Die foto is dus niet afgelopen week gemaakt.

Nou, dat klopt. Scherp gezien. Dit gesprek/debat/interview vond al halverwege september plaats. Omdat het over de toekomst van ons pensioen ging – en we daar voorlopig nog wel even over zullen blijven bakkeleien – had het interview niets aan waarde verloren na al die tijd.

Ik ben er niet trots op dat de uitwerking van dit gesprek zo lang op zich liet wachten. Hoe het kwam? Ik ben volledig verstrikt geraakt in ons hopeloze pensioensysteem. Op die middag in september had ik een ontzettend geanimeerd (zie opnieuw foto) gesprek met beide heren. Ze namen bijna anderhalf uur de tijd voor mij om één simpele vraag te beantwoorden: is ons pensioenstelsel (2x bbp!) inmiddels niet veel te groot?

De vraag was gemakkelijk gesteld. Maar wat er dan aan een techniek en ingewikkelde dilemma’s voorbij komen. Beide heren kunnen behoorlijk goed uitleggen. Het zijn gemakkelijker praters die economische onderwerpen laagdrempelig kunnen brengen. Maar na verloop van tijd duizelde het mij.

Op een zeker moment geef ik dat maar gewoon toe:

“Vraag: Het wordt nu wel heel ingewikkeld.
Bovenberg: „Dit toont aan hoe complex en ondoorzichtig het allemaal geworden is.”
Fransman: „En wat voor rotzooi het eigenlijk is.””

Het is snel duidelijk te maken waarom ons pensioensysteem anders moet. De pensioenvermogens groeien en groeien maar, terwijl onze aanspraken steeds kleiner worden. Dat is onhoudbaar. Daarbij accepteren steeds minder jongeren dat ze meebetalen aan een pensioen voor ouderen waar ze zelf niet hetzelfde profijt van zullen hebben. Dan heb ik het nog niet eens over het totale gebrek aan keuzevrijheid en de ondermijning van dergelijke collectieve systemen door de opkomst van zzp’ers en andere flexwerkers.

Maar dan? Hoe trek je dit systeem weer uit elkaar? Hoe bouw je dit om tot een stelsel waarbij iedereen weer weet wat zijn persoonlijke pensioenaanspraken zijn? En dat zonder een bepaalde generatie de dupe te laten zijn? Dan raak je in de knoop met doorsneepremies en andere vormen van solidariteit die je niet een-twee-drie uit het systeem hebt gehaald.

Het was precies die complexiteit die me moedeloos maakte toen ik aan het uitwerken van dit artikel begon. Hoe begin ik en waar eindig ik? Hoe kort ik de duizenden woorden tekst zo in zodat het behapbaar blijft voor de geïnteresseerde leek? En hoe blijf ik dan toch de breedheid van het onderwerp recht doen?

Ik had er een klassiek recept op gevonden: even wegleggen.

Een maand werd twee maanden en uiteindelijk drie maanden. Maar gelukkig is het verhaal er nu alsnog. Met beide heren in nazomertenue.

Mijn oplossing voor de pensioenproblematiek? Ik heb geen idee. Maar ik begin steeds meer te neigen naar die van Martin Pikaart die simpelweg stelt: stoppen ermee, opheffen, claims afwerken en dan vanaf nul iets totaal nieuws opbouwen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *