Pensioendeal is een concept-slikken-of-stikken-akkoord

Fascinerend om te zien wat er op gang komt als er een belangrijk conceptakkoord uitlekt. Vanmorgen bracht ik in De Telegraaf de primeur van het pensioenakkoord tussen vakbond FNV en werkgeversorganisatie VNO-NCW met alle highlights, details en citaten (lees dat hier). Maar betrokkenen ontkennen ten stelligste.

Zowel FNV als VNO-NCW bracht een verklaring uit op hun website. Allemaal in de trant van: we herkennen ons niet in de berichtgeving. VNO had een grappig bericht waarin ‘de ondernemingsorganisatie’ zichzelf met citaten opvoerde: 

Er is nog geen akkoord over een nieuw pensioenstelsel. Gesprekken daarover lopen nog binnen het verband van de Sociaal-Economische Raad. Dat zegt VNO-NCW in reactie op een bericht in De Telegraaf over een pensioenakkoord tussen VNO-NCW en de FNV.

‘Wij zijn met de FNV in SER-verband in gesprek over de vernieuwing van het pensioen en een toekomstbestendig pensioenstelsel, inclusief persoonlijke elementen. Dit gaat niet uit van ‘oude oplossingen’ waarvoor geen draagvlak was, zoals gesuggereerd werd in de krant,’ aldus de ondernemingsorganisatie.

FNV spreekt de inhoud niet zozeer tegen, maar wil vooral duidelijk maken dat het allemaal nog niet rond is, schrijft de bond in een ‘verklaring over mediaberichten pensioenen’. Vooral dit zinnetje is opvallend: “In zo’n onderhandelingsproces circuleren stukken en concepten.”

Dat klopt. Er lekt wel eens een tekst uit die dient als basis voor de volgende ronde van de onderhandelingen. Als die tekst dan bij een journalist belandt, is die meestal alweer verouderd omdat er dan alweer aan de tekst is gesleuteld.

Maar welk tussentijds concept heeft een vertrouwelijke side letter, zoals het concept dat vandaag uitlekte? En hoe kan het dat die uitlekt op het moment dat de onderhandelaars van VNO en FNV hun achterbannen aan het raadplegen zijn? Dat doe je toch niet met een tussentijds stuk, maar met een onderhandelingsresultaat?

Onderhandelaars Guusje Dolsma van VNO en Tuur Elsinga van FNV zijn inmiddels uitgepraat. Die fase van intensieve 1-op-1-onderhandelingen is echt allang voorbij.

Begrijpelijk zijn de reacties wel. Want wat was het plan? Met name bij de vakbeweging ligt dit gevoelig. De FNV moet dit door zijn ledenparlement zien te krijgen en de bond wil alleen akkoord gaan op pensioen als het kabinet beweegt op de AOW. De FNV speelde dan ook op een paar schaakborden tegelijk: de andere bonden moeten mee in hun onderhandelingsresultaat, het Ledenparlement moet ermee instemmen én tegelijkertijd moeten de toezeggingen van minister Koolmees worden binnengehengeld.

Als dat allemaal was gelukt, had de FNV dit als definitief akkoord willen presenteren. Normaliter is het gebruikelijk dat je een akkoord brengt onder voorbehoud van instemming van de leden. Maar die fase wilde de FNV nu meteen meepakken. Alles in één klap klaar voor de zomer.

Tja, dan helpt het niet als zo’n stuk vroegtijdig op straat ligt. Want welke ruimte heeft de vakbondsdemocratie dan nog? En als het Ledenparlement veranderingen eist, dan kunnen we nu allemaal meekijken. Je verliest ook nog eens de invloed over het frame waarmee het akkoord voor het eerst in de pers komt.

Natuurlijk is dit akkoord niet definitief. Natuurlijk kunnen achterbannen bijzinnetjes nog aanpassen. Natuurlijk kan het Ledenparlement een detail nog wat aanscherpen. Maar het is ook zoals de onderhandelaars zelf schrijven:

Er is een pakket aan maatregelen besproken dat in zijn totaliteit evenwichtig is en waarbij onderdelen dus niet losstaand van elkaar kunnen worden gezien. (…) Zonder een akkoord met het kabinet over het totale pakket, is er geen akkoord op onderdelen en zal dit pakket, noch onderdelen uit dit pakket, worden gepubliceerd.”

(Dat van dat niet publiceren is mislukt, lees het akkoord hier.)

Duidelijk is dat het alles of niks is. Áls de FNV-leden het niet zien zitten is het einde oefening voor het pensioenakkoord. En als Koolmees majeure veranderingen wil, dan is er ook een heel groot probleem. Het is een concept-slikken-of-stikken-akkoord.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *