Op weg naar een Grexit – een scenario

De meerderheid van de Griekse bevolking wil in de euro blijven. De nieuwe Griekse regering wil in de euro blijven. De eurogroep wil dat Griekenland in de euro blijft. En toch komt een Grexit met rasse schreden dichterbij.

Hoe kan zo’n scenario eruit zien?

Stap 1

Het meest voor de hand ligt dat dit via de banken loopt. De onzekerheid in Griekenland neemt al toe. Er verschijnen steeds meer berichten over een stille bankrun. Grieken zouden voor meer dan € 10 miljard euro aan deposito’s weg hebben gehaald bij hun banken. Geen idee of dat bedrag inmiddels al groter is geworden. Dit bedrag is al circa 5% van het totale spaarbedrag in Griekenland.

Stap 2

Griekse banken kunnen in de problemen komen. Voor hen staat de liquiditeitssteun van de Europese Centrale Bank open. Dan moeten ze wel met een fatsoenlijk onderpand komen. Grieks staatspapier wordt door de ECB als onderpand geaccepteerd. De staatsobligaties hebben weliswaar een junk-status. Maar zolang Griekenland in een officieel steunprogramma zit, kan het staatspapier toch in Frankfurt worden ingeleverd.

Stap 3

Maar die steun uit Frankfurt kan ophouden. Als Griekenland niet meer in het programma zit (duurt tot eind volgende maand en Griekenland wil het niet verlengen) of als de banken geen staatsobligaties meer hebben, dan gaan de luiken van de ECB dicht.

Stap 4

Dan is er nog een ander loket, dat van de Griekse centrale bank. Een bank kan aanspraak maken op Emergency Liquidity Assistance (ELA) bij zijn ‘eigen’ centrale bank. Maar, daarvoor moet de ECB wel toestemming geven. De nationale centrale banken zijn immers deel van het eurosysteem en ze kunnen niet zomaar op eigen houtje geld gaan uitdelen. De ECB kan instemmen met deze ELA-steun als de bank in kwestie solvabel is en als de steun tijdelijk is.

Stap 5

Nu wordt het linke soep. Want wat als de banken niet solvabel meer zijn? Dan kan de ECB de ELA-steun weigeren? In Cyprus is destijds veel te lang doorgegaan met toestemming verlenen voor ELA-steun. Dat lesje heeft de ECB wel geleerd. En tegenwoordig is de ECB ook nog toezichthouder op de banken. Dat maakt de positie van de ECB des te ingewikkelder. En wat als er geen zicht is op een akkoord tussen Griekenland en de andere eurolanden?

Stap 6

Stel dat de ECB op een zeker moment geen toestemming meer geeft voor ELA-steun. De Griekse banken staan dan op omvallen. De Griekse economie. Denkbaar is dat de Griekse centrale bank op dat moment het verbod op steun negeert. Op dat moment is Griekenland de facto al exit.

Stap 7

De ECB kan niet anders dan Griekenland per direct afsluiten van het eurosysteem. Dat betekent dat elke vorm van steun voor de banken is afgesloten en ook het betalingsverkeer tussen eurolanden is dan voor Griekse banken ontoegankelijk geworden. Op dat moment is de Griekse euro niet meer dezelfde als de gewone euro.

Stap 8

Griekenland zal zijn grenzen moeten sluiten voor de kapitaalvlucht die dit tot gevolg heeft. Hoe het scenario er verder uitziet (bankenruns, bankfaillissementen, sluiting pinautomaten, logistieke operatie voor nieuwe munt) is totaal onbekend terrein. Een puinhoop zal het zeker zijn. En Griekenland is dan uit de euro, zelfs al wordt in eigen land nog met die munt betaald.

14 gedachten over “Op weg naar een Grexit – een scenario

  1. van der Voort

    Een heel realistisch scenario. Stap 6, het zelf drukken van Euro´s zowel digitaal als op papier door de Griekse nationale bank, maakt het mogelijk al die leuke verkiezingscadeautjes te financieren. Het vervolgens afsluiten van het elektronische verkeer zal wel te laat gebeuren. Vraag ook is wat dat allemaal voor gevolgen heeft voor het Target systeem.
    Blijft over een enorme rotzooi als dat Griekse papiergeld, illegaal maar wel echt!, in circulatie komt.
    — Hans

    Reageren
    1. Assur Banibal

      De staat als valsmunter ! Voor 1 keer heeft Belgie toch de primeur: enkele jaren terug werd er in de garage van de broertjes van de eerste-minister (Di Rupo) eentje opgedoekt (met banden naar Palermo)

      Reageren
  2. Weimar

    Je kan de grootte van ELA volgen via de maandelijkse berichtgeving van de Griekse centrale bank. Het is beursgenoteerd.

    Reageren
  3. Henry J.

    En wat als de Grieken gaan Grexitten en vervolgens de achterdeur openzetten waar de loopjongens van Poetin al aankloppen? Weg 280 miljard euroos en een lachende derde poetin?

    Reageren
  4. Pingback: Beleggingslinks week 5 – Hoe ver van huis belegt u? | A3 Beleggen

  5. Juan

    Wie weet heeft Griekenland een scenario in een bureaulade liggen voor een terugkeer naar de Drachme. Nederland en Duitsland hebben ten slotte ook een plan voor terugkeer naar de vertrouwde en degelijke thuismunt, al doet onze Dijsselbloem daar erg zuur over, als er naar gevraagd wordt.

    Reageren
  6. Frank Conijn

    Hr. Visser,

    Wellicht beter om de vraag die ik al eerder onder een ander blog stelde in dit blog te stellen. Kunnen EMU-landen een bepaald land op een ‘normale’ manier dwingen om uit de euro te stappen? Ik heb namelijk ook wel eens gelezen dat een land alleen zelf uit de euro kan stappen, niet gedwongen kan worden.

    Reageren
    1. Frank Conijn

      Al een deel van het antwoord gevonden, er van uitgaande dat dat klopt: “(Nee.) De enige ontsnappingsclausule is artikel 50 van het Verdrag van Lissabon. Dit maakt het mogelijk voor een land om uit de Europese Unie – dus niet de eurozone – te stappen na goedkeuring door de Europese ministerraad en het Europese parlement.” Zie http://www.volkskrant.nl/dossier-kabinet-rutte/wat-rutte-ook-roept-de-eurozone-uit-kan-helemaal-niet~a2899186/.

      Maar dat lijkt me op zich vrij makkelijk op te lossen: alle (andere) EU-landen stappen uit de EU en vormen na de opheffingsvergadering de NEU: Nieuwe Europese Unie (zullen de Duitsers ook leuk vinden). In de aansluitend te houden oprichtingsvergadering. En gaan terug naar uit originele munt.

      Griekenland kan dit niet tegenhouden, en hoeft niet zelf ook uit de EU te stappen. Het vormt dan in zijn eentje de (oude) EU en voert dan als enige de euro. Mogen ze lekker doen als ze daar zin in hebben.

      Reageren
      1. Martin Visser Bericht auteur

        Het probleem is dat er geen enkele procedure bestaat voor een exit uit de euro. Onder dwang kan sowieso niet. Maar ook voor een vrijwillig vertrek is niets geregeld. De gedachte is immers dat de muntunie alleen vooruit gaat en niet achteruit. De meest logische route is inderdaad het uittreden uit de Europese Unie. Dat kan sinds een tijdje. Maar dat is meteen wel heel erg drastisch. Ik denk alleen dat het in de praktijk niet zo heel veel uitmaakt of er wel of niet procedures voor zijn. Nood breekt wet. Ook voor noodleningen was er niets geregeld. En die kwamen er ook.

        Reageren
  7. Juan

    Het zou mij niet verbazen als de nieuwe Griekse regering een parallelle munt (new Drachme?) gaat invoeren. Weer eigen munt in beheer. Daarmee kunnen vooralsnog Griekse producten gekocht worden. Dit is niet strijdig met de wens van de Griekse bevolking om in de euro-zone te blijven. De overige landen van de unie kunnen Griekenland volgens de verdragen er niet uitgooien dus.., hoewel…. het zou niet de eerste verdragsbreuk binnen deze unie zijn.
    Verder verwacht ik dat de nieuwe Griekse regering alles in het werk zal zetten om de macht te breken van de plus/minus 200 families die het in Griekenland voor het zeggen hebben, inclusief de werk te maken van de weggesluiste gelden. En verder? De betalingsverplichtigen naar de Duitse en Franse banken zullen achterblijven, zo niet, geheel achterwege blijven. En wat gaan de Europese landen doen? Griekenland met nog meer leningen volplempen? Tanks naar Athene sturen? Van een kale kip valt weinig te plukken.
    Nee en nee, eindelijk een Griekse regering die de intentie heeft iets voor de gewone bevolking te doen en een eind maakt aan de euro perversiteiten. Het is David tegen Goliath.

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>