Handige jongens, die centrale bankiers

marioDe Europese Centrale Bank behandelt bij de opkoop van staatspapier alle landen gelijk. Behalve Griekenland. Dat heeft Mario Draghi, ECB-president, namelijk handig opgelost. Hij kon donderdag keurig verkondigen dat er bij de opkoopactie geen uitzonderingen worden gemaakt voor specifieke landen:

“We don’t have any special rule for Greece. We have basically rules that apply to everybody.”

In principe koopt de ECB alleen investment grade papier op. Dan zouden Cyprus en Griekenland afvallen vanwege hun junkstatus. Nu zijn de ECB-regels voor onderpand al aangepast. Als een euroland in een steunprogramma zit, wordt dat papier wel als onderpand geaccepteerd. Die regels gelden ook voor deze nieuwe actie.

Enter Griekenland, zou je denken. Maar dat kan natuurlijk niet, zullen de ECB-bestuurders bedacht hebben, zo vlak voor heel spannende verkiezingen. Wie weet hoe het met Griekenland afloopt als de linksradicale Syriza aan de macht komt.

De ECB heeft zichzelf twee limieten opgelegd bij de aankoop van staatspapier: 1) de centrale bank koopt maximaal 25% van één specifieke emissie en 2) de centrale bank koopt maximaal 33% van alle staatsobligaties van een land.

Eis 1 heeft te maken met de zogeheten collective action clauses. Deze randvoorwaarden bij staatsobligaties leggen vast hoe de schuld eventueel geherstructureerd kan worden. Een partij met meer dan 25% heeft dan een blokkerende minderheid en die positie wil de ECB niet.

Want als de ECB niet instemt met herstructurering zou ze voor zichzelf een uitzonderingspositie regelen en dan staan de andere beleggers op achterstand. Dat wil de ECB niet omdat de private beleggers dan mogelijk minder interesse hebben in dergelijke obligaties.

Als de ECB wél instemt met herstructurering, staat ze expliciet toe dat een euroland zijn schuld niet aflost. Daarmee laadt de centrale bank de verdenking op zich aan monetaire financiering te doen. Oftewel: de ECB wil geen doorslaggevende stem.

Maar die andere limiet dan? Die maximale 33% is bedoeld “allow a proper market price formation”, aldus Draghi. Dat klinkt vrij arbitrair. Had die grens ook elders kunnen liggen, zo vroeg ik een woordvoerder van de ECB:

“The purpose of the 33 percent ceiling is to ensure that there is still a market and a market price. The GC decided that 33 percent is appropriate. Could it had been 32 or 34 percent instead? Yes. But anyway you have to choose something which is feasible.”

Zou het echt zo willekeurig zijn als de woordvoerder doet voorkomen? Hoeveel schuld van de Grieken heeft de ECB inmiddels al op haar balans staan uit de SMP-opkoopactie van 2010? Ik vroeg het econoom Nick Kounis van ABN Amro:

“The ECB bought the Greek bonds under the SMP. The last time they published the individual amount was end-2013, and then they showed the holdings were EUR 28bn. Our estimate is that they have since fallen to EUR 21.5bn but that is uncertain. In any case, total government bonds outstanding are around EUR 64bn. That means they hold around 34% currently if our estimate is correct.”

Nou zeg, is dat even toevallig. De ECB heeft vermoedelijk 34% van de Griekse staatsobligaties in bezit en mag nu alleen kopen tot 33%. Typisch geval van ‘jammer joh’.

In juli loopt een pluk van die staatsobligaties af. Dan zakt het aandeel onder die 33% en mag opkopen weer wel. Maar ja, als Griekenland dan is ontspoord en er geen formeel steunprogramma meer is, komt het land alsnog niet in aanmerking.

De ECB zit zo altijd aan de veilige kant. Handige jongens, die centrale bankiers.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *