Grieks probleem is ook ons probleem

rooseveltVan bescheidenheid kun je Yanis Varoufakis niet beschuldigen. Na een tumulteuze vergadering van de eurogroep twitterde hij: “They are unanimous in their hate for me – and I welcome their hatred.” Het zijn beroemde woorden van Franklin D. Roosevelt. En Varoufakis eigende ze zich toe: “A quotation close to my heart (&reality) these days.”

Roosevelt deed zijn uitspraken in 1936 ter verdediging van zijn New Deal. Met dat overheidsprogramma na de Grote Depressie maakte hij zich niet populair in het bedrijfsleven. Hij trok de reguleringsteugels strak aan en brak de macht van grote belangen.

Dat Varoufakis zich als minister van een klein Europees landje vereenzelvigt met een beroemde Amerikaanse president getuigt van een zekere grootheidswaanzin. Maar het zegt ook hoe de Griekse politici erin zitten: ze zijn op een grootse missie. Varoufakis moet nu weliswaar een toontje lager zingen in het Griekse onderhandelingsteam, maar nog altijd is de inzet van de Griekse regering om het beleid van de afgelopen vijf jaar radicaal te veranderen. De aanpak van eurogroep, ECB en IMF zijn in de ogen van de Grieken totaal verkeerd.

Patstelling

Het verklaart de totale patsstelling die is ontstaan. Eind februari kwamen de Grieken en Europa nader tot elkaar en bleek de Griekse regering toch bereid het bestaande hulpprogramma te verlengen. Maar een definitief akkoord over de bijbehorende bezuinigingen en hervormingen blijft nog altijd uit.

Eind februari was het nog de bedoeling om deze maand tot een deal te komen. Maar dat uur U van 24 april, waarop een informeel beraad in Riga is gehouden, werd alweer weken doorgeschoven.

Het dilemma voor de Grieken is groot. Moet de regering zich houden aan haar verkiezingsbeloftes? Dan kan ze niet instemmen met bezuinigingen en sociaal-economische hervormingen. Dat zou kiezersbedrog zijn.

Of moet de Griekse regering zich houden aan de bestaande afspraken die met de andere achttien eurolanden. Daarmee zet ze de democratie in eigen land opzij. Maar die afspraken zijn ook democratisch tot stand gekomen. Het electoraat in de rest van de eurozone heeft onder de huidige voorwaarden ingestemd met noodsteun.

Deze patsstelling moet doorbroken. Maar hoe? En wie beweegt als eerste? Nu geen van beide kanten iets lijkt te willen toegeven is het wachten tot een van beide volledig door de pomp gaat. Is Griekenland dan uiteindelijk niet degene die het zwakst staat? Dat land heeft immers geld nodig om een faillissement en misschien wel een Grexit te voorkomen?

Dat beeld willen de Europese leiders nu graag schetsen: Griekenland is de hulpbehoevende, Europa deert het lot van de Grieken niet. Dijsselbloem noemde een Griekse bankroet en euro-exit „een politiek en economisch te isoleren situatie”. Oftewel: beste Grieken, graag of helemaal niet.

Dijsselbloem gokt erop dat de Griekse regering het er niet op aan durft te laten komen. De bevolking wil in meerderheid in de euro blijven en niemand in dat land zit te wachten op de nachtmerriescenario´s van dichte grenzen tegen kapitaalvlucht, gesloten banken en veel paniek op de beurzen.

Europa onderschat een Grexit

Maar de suggestie dat een Grieks drama slechts een Grieks probleem is, klopt niet. Varoufakis weet dat. Niet voor niets herhaalt hij bij tijd en wijle dat de Europeanen de gevolgen van een Grexit danig onderschatten. Als het erop aan komt is het Griekse probleem ook voluit een Europees probleem.

Niemand weet immers wat de consequenties zijn van het precedent van een Grexit. Misschien valt het besmettingsgevaar op de financiële markten nu wel mee. Maar wat er als in de toekomst weer eens een euroland er zwak voor staat? Dan staat grote beleggers niets in de weg zo’n de eurozone uit te speculeren.

Op korte termijn spelen vooral (geo)politieke overwegingen een rol. Onrust in het Midden-Oosten en een gespannen relatie met Rusland zijn reden genoeg om dit land aan de rand van Europa binnenboord te willen houden. Ook zou een Grexit de interne verhoudingen binnen de EU danig verstoren.

Daarom zinspelen steeds meer betrokkenen op een Grieks faillissement bínnen de eurozone. Dan is het land bankroet maar zal het de euro niet verlaten. Dat Europese leiders dit scenario naar voren schuiven toont aan dat ze de uiterste consequentie van hun keiharde onderhandelingsstrategie ook niet aandurven.

Dat zal de Grieken steunen in hun aanpak. Vermoedelijk gebeurt er in Brussel en Athene nog weinig totdat Griekenland echt op het randje van faillissement staat. Dat is volgens Dijsselbloem geen kwestie van maanden, maar van weken. De laatste akte van deze Griekse tragedie is dus al snel te zien.

(Deze analyse verscheen vandaag in De Hofvijver, de nieuwsbrief van het Montesquieu Instituut.)

7 gedachten over “Grieks probleem is ook ons probleem

  1. Weimar

    Faillissement binnen de eurozone is prachtig voor Griekenland en dan heeft Varoufakis het zeer slim gespeeld. Schulden xxx% afschrijven en wel de euro behouden. De NL staat kan dan rekenen op een flinke rekening. Misschien moet Varoufakis aftreden maar dan is hij stiekem de ultieme winnaar en Dijsselbloem de verliezer. Maar de media zal er een andere spin aangeven door te zeggen dat het ‘project’ doorgaat en dat Griekenland weer in het gareel is. De Ieren en Portugezen zullen bloed spugen.

    Reageren
  2. Juan

    De Duitsers kunnen het mooi zeggen: “Lieber ein Ende mit Schrecken als ein Schrecken ohne Ende”.
    Ook een faillissement van Griekenland in de eurozone zal op economisch vlak weinig brengen. Niet voor de Grieken, evenmin voor de rest. Het is het zoveelste lapmiddel. Er is een verschil tussen ‘economische politiek’ en een ‘politieke economie’. Ik vraag me wel eens af of onze euro-eu adepten dat besef wel hebben. De euro en de eu zijn als geheel, al failliet vanaf de start. De eurozone voldoet niet aan de eisen van ‘optimal currency area’. Daarnaast, en dat is nog veel belangrijker, de meerderheid van de bevolkingen wil het niet. Onze grote voorgangers verkeren echter (nog steeds) in de ontkenningsfase. De bangmakerij strategie weer eens uit de kast gehaald om hel en verdoemenis te prediken. De ketters van het ‘eu-euro geloof’ moeten immers bestreden worden. We gaan de komende weken weer een stukje duur cabaret tegemoet . Gaaaaap.

    Reageren
  3. Henry J.

    Mocht het tot een faillisement komen, dan kunnen we wachten op de volgende. Héél aantrekkelijk om zonder schulden in de Euro te blijven. En bovendien érg oneerlijk tegenover het harde werken van landen als Portugal, Ierland e.a. Niet te vergeten érg oneerlijk tegenover de Nederlanders, liever gezegd de Neurolanders, die veel geld in het corrupte, met valse papieren toegetreden Griekenland hebben gestopt om vervolgens hun ” investering” in rook op te zien gaan! Liever een Grexit, weg ermee en laat ze maar denken dat Poetin (geen cent meer in zijn zak) hun kan redden! Dat wordt een pas harde dobber! Helaas zal Obama hier niet mee accoord gaan, dus? Het zal wel weer betalen worden.

    Reageren
  4. Rob Alberts

    Ik herinner mij nog de tijden dat er trots werd gemeld dat wij een Europa zijn met de Euro.
    Blijkbaar zijn die mooie praatjes vergeten ……

    Zonnige groet,

    Reageren
    1. Juan

      De meeste burgers in Nederland en elders in Europa hadden en hebben geen enkel geloof en geen enkel vertrouwen in de eu met zijn euro. Beide zijn door kortzichtige parvenu’s (die met hun mooie praatjes)door de strot van de burger geduwd. De negatieve uitkomsten van referenda bleken geen enkel beletsel te zijn om verder te fantaseren.

      De gevolgen van euro en eu mogen we elke dag weer beleven. Of het nu gaat om het wattage van de stofzuiger, de kromheid van de komkommer of de schuldenorgie in de eurozone, het gestook (we won) in Ukraine, het slagveld in de Middellandse zee, de massale vraaguitval en werkloosheid in Zuid Europa of het (rente)beleid van ramptoerist Draghi.

      Maar volgens de parvenu’s zijn de successen talrijk en onweerlegbaar. Ook schijnt e.e.a. ‘onomkeerbaar’ te zijn volgens ‘Lügenmeister en drinkebroeder’ J.C. Juncker.

      Reageren
  5. Herman Frank

    De Engelse FT licht een tipje van de sluier op die over de recente vergadering in Riga is gelegd.

    We wisten al dat de Griekse delegatie “op goed geluk en zonder voorbereiding” was gekomen, dat de kleinere EU landen hardop “durfden” te zeggen dat er geen houden aan de Griekse situatie is, maar nu lezen we dat de “cijfer-goochelaars” van het IMF klats-BOEM hebben gezegd dat het Grieks huishoudboekje in het rood loopt, waar eerder nog werd gesteggeld “of het een beetje meer of minder positief mocht zijn”. EN(!) dat het IMF vriendelijk aan de EU landen vraagt om maar DIK af te schrijven op de Griekse schulden om het land weer “kredietwaardig” te maken. Afschrijving van Euro 150+ miljard & nieuwe leningen van zo’n Euro 100 miljard om het Griekse schip-van-staat weer drijvende te krijgen. Niet “in beweging” maar “drijvende”!

    En de Griekse regering blijft volhouden dat ze het land niet kunnen/willen hervormen, want dat is niet eerlijk tegenover de bevolking?

    De heer Juncker en collegae wensen dat ze al de Monetaire Unie en de Politieke Unie zouden hebben om dit soort “gevalletjes” onder het dikke tapijt van een Europa-wijde balans te schuiven.
    “ECB to the rescue! Mario! HELP!”

    Reageren
  6. Herman Frank

    En ja hoor … Varoufakis heeft het begrepen! “Mario moet uitkomst bieden door de eerste serie terugbetalingen van bij elkaar opgeteld zo’n Euro 27+ miljard op de HELE lange termijn te schuiven!” Natuurlijk zonder dat Griekenland daar iets tegenover hoeft te stellen, want zo zijn de onderhandelingen niet.

    Dat is dus de befaamde “sterfhuis constructie”, want zodra er Euro 27+ miljard op de ECB balans kan worden “geparkeerd”, dan kan er volgend jaar nóg een keer Euro 50 miljard bij worden gezet … en zo elk jaar totdat de hele Griekse schuld van Euro 270 miljard in een eeuwigdurend programma bij de ECB staat – tegen eeuwigdurende 0% rente.

    Geen Grexit, geen faillisement, geen “bad feelings” …. gewoon opgelost via “Mario de Boekhouder”. Die Euro is toch een beetje van ons allemaal? Nou … zo is dat ook met de schulden!

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>