Draghi speelt met vuur

euroDe belofte van Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, om te doen “whatever it takes” in juli 2012 kwam als een volslagen verrassing. Zelfs voor veel andere bestuursleden van de ECB. Naar verluidt had Draghi vooraf politieke rugdekking bij bondskanselier Angela Merkel gezocht.

Heel blij maakte Draghi de hardliners binnen de ECB er niet mee. Maar op de Duitse centrale bankier Jens Weidmann na kon iedereen uiteindelijk leven met het opkoopplan dat de resultante was van deze belofte om de euro te redden. Dit plan, OMT genaamd, kende namelijk een belangrijke conditie. De ECB zou alleen landen gaan helpen die zich onder de knoet van de trojka zouden houden.

Nu er weer zo’n majeur plan op stapel staat, is de situatie een geheel andere. De ECB gaat in de komende maanden een knoop doorhakken over een nieuw opkoopprogramma, deze keer luisterend naar de sexy naam QE. En deze keer is het allerminst een verrassing. De financiële markten dringen er namelijk al lang op aan dat de ECB voluit staatsleningen gaat kopen en de ECB-bestuurders discussiëren er publiekelijk over.

Ondanks verzet van een stevige minderheid (naar verluidt zijn 8 van de 24 bestuurders faliekant tegen) voeren Draghi en enkele van zijn medestanders de druk steeds verderop. Vicepresident Vítor Constancio ging afgelopen week zelfs zo ver dat hij het moment van besluitvorming alvast aankondigde: eerste kwartaal 2015.

En Constancio deed nog iets listigs. Hij zette het moeizaam bereikte ECB-compromis over de bestaande steunprogramma op de helling. De ECB steunt banken (TLTRO) en koopt leningen op (ABS en covered bonds). En de vraag was: voor hoeveel. Draghi stelde ten doel om de balanstotaal met zo’n € 1000 miljard te vergroten. Maar de haviken in de ECB willen zich niet vastleggen op een doelstelling. En dus werd het compromis dat die € 1000 miljard een “verwachting” is in plaats van een “doel”.

Maar toen kwam Constancio er doorheen. Hij zei dat als volgend kwartaal blijkt dat die verwachting waarschijnlijk niet gehaald wordt er dan alsnog over de aankoop van staatsobligaties moet worden beslist. Oftewel: de verwachting werd alsnog weer een doel. Tja, zo zet je de tegenstanders in de ECB met de rug tegen de muur.

Draghi en kompaan Constancio spelen een link spel. Niet alleen hebben ze de verwachtingen van de financiële markten keer op keer gevoed, waardoor ze bijna niet meer terug kunnen. Ook ziet het er naar uit dat de politieke rugdekking er deze keer niet is.

In augustus zei de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble in een interview dat de mogelijkheden van de ECB zo goed als uitgeput zijn. Daarmee leek hij te bedoelen dat QE geen enkele zin heeft. Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem zei eind oktober in de Telegraaf min of meer hetzelfde:

„De ECB begrijpt als geen ander dat je op een gegeven moment aan het einde van de mogelijkheden komt. Het monetaire instrumentarium is bijna uitgeput. Je moet eigenlijk zorgen dat het niet helemaal uitgeput raakt. Met andere woorden: politici zorg nou dat je zelf ook meer doet.”

En zaterdag deed Dijsselbloem het nog eens dunnetjes over in een gesprek met persbureau Bloomberg. Monetair beleid is “running out of effectiveness“, aldus de eurogroepvoorzitter. Hij voegde er nog aan toe dat het stimulerende beleid van de centrale banken tot bubbels kan leiden.

De tegenstand in Duitsland, Nederland en enkele andere landen zal dus niet zomaar weggepoetst kunnen worden. Draghi speelt met vuur door desondanks zijn zin steeds maar door te zetten. Voorlopig gaat hij de boeken in als de redder van de euro, maar hij riskeert nu als de splijtzwam te eindigen.

Een gedachte over “Draghi speelt met vuur

  1. Pingback: Draghi speelt met vuur (2) | Vissers voetnoot*

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *