Arme, arme Grieken

Het is om treurig van te worden. De situatie waarin Griekenland nu zit, verschilt amper van die van enkele jaren geleden. De onderhandelingstactieken blijven hetzelfde en problemen worden niet echt opgelost. Het ultieme déjà vu-gevoel kreeg ik bij herlezing van mijn column uit november 2012. Zijn we sindsdien iets opgeschoten met betrekking tot Griekenland? Ik ben heel benieuwd of het met de winst van Syriza anders wordt.

“Jeroen Dijsselbloem moet gedacht hebben: wat Jan Kees de Jager kan, dat kan ik ook. Je vingers in je oren stoppen zodat je niets of niemand meer hoort en dan heel hard ‘ER GAAT GEEN CENT MEER NAAR DE GRIEKEN’ roepen en nog eens roepen en blijven roepen.

Want het fijne van zo hard schreeuwen met de oren dicht, is dat je niet die onwelgevallige boodschap van het Internationaal Monetair Fonds hoeft te horen.

Dat zegt met grote volharding dat het helemaal mis gaat in Griekenland, dat de Griekse economie volledig kapot gaat, dat de Grieken steeds maar armer en armer worden en dat deze negatieve spiraal nooit en te nimmer tot een houdbare situatie kan leiden.

De Jager wist dat wel degelijk, Dijsselbloem weet het ook, maar toch verkiezen zij en al die andere ministers het om puberaal door deze ernstige boodschap heen te lallen met hun eigen politieke verhaaltjes. Deze politici doen alsof ze erop uit zijn Europa uit de crisis te halen, maar dat is niet waar.

Griekenland is daarvan het beste (en schrijnendste) voorbeeld.

Niemand heeft de intentie de Griekse problemen op te lossen. Niemand kijkt naar maatregelen die wél tot een houdbare constellatie kunnen leiden. Iedereen zoekt louter lapmiddelen die het minst moeilijk te verkopen zijn in de eigen parlementen.

Natuurlijk, de Grieken hebben er zelf een zootje van gemaakt. Zíj fraudeerden, zíj kwamen keer op keer hun afspraken niet na. Dat is allemaal waar. Maar de Europese politici hebben deze crisis van meet af aan beschouwd als een gezamenlijk probleem. Ze willen de eurozone bijeenhouden. Als ze dat werkelijk menen, moeten ze daar ook naar handelen.

Ook de manier waarop ze Griekenland hebben ‘geholpen’ schept verplichtingen. Om de eigen banken niet in de problemen te brengen, is in het voorjaar van 2010 niet rücksichtslos bij de Griekse schuld ingegrepen, maar is € 110 mrd aan Griekenland geleend zodat die de private schuldeisers kon afbetalen. Een jaar later stonden de banken er iets beter voor en werden ze alsnog geprest tot een afschrijving op de Griekse vorderingen. Daarvoor in ruil kregen ze lokkertjes en douceurtjes die het tweede leningenpakket danig vergrootten, tot € 130 mrd.

En nu stevent Europa op de krankzinnige situatie af dat bijna driekwart van de Griekse schuld in publieke handen is (eurolanden, centrale banken, IMF). Wat te doen nu het IMF constateert dat de Griekse schuld nog steeds onhoudbaar groot is? Afschrijven die leningen, zegt het IMF en naar verluidt ook de Europese Centrale Bank. Terecht, want er is geen andere mogelijkheid.

Daar willen de meeste ministers van financiën niet aan, zo bleek vorige week dinsdag. Een zoveelste crisisberaad over Griekenland leverde die dag niets op.

Vandaag bakkeleien ze verder in Brussel. Het begint inmiddels een zeer ernstige toestand te worden, want nu is zelfs de trojka van IMF, Europese Commissie en ECB verdeeld. Het IMF houdt keihard vast aan de eerder afgesproken randvoorwaarden voor een houdbare schuld, de Commissie wil ermee marchanderen.

Dat laatste klinkt menig minister, waaronder ook PvdA’er Dijsselbloem, als muziek in de oren. Want, zo verklaarde de nieuwe bewindsman, hij wil de zaken net zo aanpakken als zijn voorganger.

En dus verkiest ook hij het om de Griekse ellende met plakband en ijzerdraadjes te repareren.

Dijsselbloem gunt de Grieken wel twee jaar extra tijd om hun begrotingsdoelen te behalen, maar hoe ze dat financieren, zoeken ze zelf maar uit. Verder kiest het kabinet nog liever voor monetaire financiering en draaien aan rente- en looptijdknoppen, dan een echte beslissing te nemen die misschien eventjes pijn doet.

Tijdens de verkiezingscampagne sprak PvdA-leider Diederik Samsom nog warme woorden over Griekenland. Makkelijke oplossingen waren er volgens Samsom niet en de PvdA toonde zelfs enig mededogen. Even leek er hoop voor die arme Grieken. Het bleken praatjes voor de vaak.”

(Deze column verscheen op 26 november 2012 in Het Financieele Dagblad.)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *